Deklaracja wspólnych działań na rzecz rozwoju nowoczesnej energetyki obywatelskiej i rozproszonej wspierającej bezpieczeństwo energetyczne kraju oraz zapowiedź ogólnopolskiego programu wsparcia rozwoju społeczności energetycznych z planowanym budżetem 80 mln zł – to główne założenia Forum Energetyki Obywatelskiej, podczas którego wystąpili przedstawiciele administracji publicznej, samorządów, sektora energetycznego, finansowego oraz środowiska naukowego. Wydarzenie było okazją do podsumowania pierwszego etapu Pilotażowego Programu Wsparcia Spółdzielni Energetycznych na Dolnym Śląsku, będącego podstawą dla planowanego programu ogólnopolskiego oraz dyskusji o roli lokalnych społeczności w transformacji energetycznej Polski.
Konferencja, zorganizowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu (WFOŚiGW) we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz partnerami, zgromadziła przedstawicieli administracji rządowej i instytucji odpowiedzialnych za rozwój sektora energetycznego. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz Prezes Zarządu NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak.
W trakcie paneli dyskusyjnych podkreślano, że energetyka obywatelska staje się jednym z kluczowych elementów budowania bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz wzmacniania lokalnych gospodarek. Szczególną uwagę poświęcono rozwojowi społeczności energetycznych, które umożliwiają wspólne wytwarzanie oraz wykorzystywanie energii ze źródeł odnawialnych – zaprezentowano szczegółowe modele społeczności oraz modele finansowe. Pilotaż realizowany na Dolnym Śląsku ma posłużyć do stworzenia powtarzalnych, modelowych społeczności energetycznych, które staną się punktem odniesienia dla innych regionów Polski. W nawiązaniu do doświadczeń z pilotażu, NFOŚiGW planuje uruchomienie programu wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i przygotowaniu społeczności energetycznych ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji technicznej i analitycznej. Przewidywany budżet to 80 mln zł. Środki zostaną rozdystrybuowane na wszystkie WFOŚiGW.
– Dolnośląski pilotaż pokazuje, jak skutecznie rozwijać spółdzielnie energetyczne i angażować lokalne społeczności w transformację energetyczną. Naszym celem jest nie tylko wsparcie konkretnych projektów, ale również wypracowanie sprawdzonych modeli organizacyjnych i finansowych, które będą mogły zostać wdrożone w innych regionach kraju. Niezwykle się cieszę, że doświadczenia zebrane podczas naszego pilotażu staną się fundamentem programu o zasięgu ogólnopolskim, wspierającego rozwój społeczności energetycznych w całym kraju – podkreśla Paweł Łapacz, Prezes WFOŚiGW we Wrocławiu.
Oprócz zapowiedzi programu ogólnopolskiego przez NFOŚiGW drugim kluczowym punktem wydarzenia było podpisanie deklaracji stanowiącej wspólną inicjatywę na rzecz rozwoju energetyki obywatelskiej, która ma wspierać bezpieczeństwo energetyczne państwa, rozwój nowoczesnego miksu energetycznego, zwiększanie odporności lokalnych społeczności oraz wsparcie krajowego systemu elektroenergetycznego.
– Energetyka obywatelska to nie przyszłość – to teraźniejszość polskich samorządów. Gminy i wspólnoty lokalne mają dziś realne narzędzia, by produkować własną energię, obniżać koszty i budować lokalną odporność energetyczną. NFOŚiGW jest tu po to, by ten proces wspierać. Forum Energetyki Obywatelskiej we Wrocławiu to właśnie miejsce, gdzie ta zmiana nabiera tempa – powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW podczas otwarcia wydarzenia.
Prelegenci debatowali na temat wpływu polityki klimatycznej na rozwój energetyki obywatelskiej, wyzwań związanych z funkcjonowaniem krajowego systemu elektroenergetycznego, bezpieczeństwa energetycznego w kontekście sytuacji geopolitycznej oraz dostępnych mechanizmów finansowania lokalnych inicjatyw energetycznych. Ważnym elementem dyskusji była również rola spółdzielni energetycznych w kontekście jednostek samorządu terytorialnego.
Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych realizowany przez WFOŚiGW we Wrocławiu, którego pierwszy etap został podsumowany podczas konferencji, stanowi jeden z istotnych elementów transformacji energetycznej. Jego celem jest wspieranie lokalnych inicjatyw energetycznych, budowanie nowoczesnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego oraz wypracowanie rozwiązań, które teraz będą mogły zostać powielone w całej Polsce.
