Jako media mieliśmy dziś okazję wejść do Dworu Czarne przy ul. Strumykowej i zobaczyć na własne oczy, w jakim stanie znajduje się ten obiekt. Miasto odzyskało go w grudniu 2024 roku, ale przez ostatnie kilkanaście lat praktycznie nikt tam nie zaglądał.
A mówimy o miejscu z ogromną historią. Jak przypominają plansze informacyjne, dwór powstał w 1559 roku, a już w 1679 roku trafił w ręce miasta Jelenia Góra. Przez wieki był ważnym punktem na mapie regionu. Po wojnie jego los był jednak typowy dla wielu takich obiektów – PGR, zaniedbanie, dewastacja. Potem pojawiła się fundacja i ambitne plany stworzenia tu ośrodka kultury ekologicznej o międzynarodowym znaczeniu. Patrząc dziś na wnętrza, trudno uwierzyć, że takie były założenia.
Co zastaliśmy w środku? Gołe mury, zniszczone elementy architektoniczne, porozrzucane fragmenty zdobień. Część dawnych portali leży po prostu na podłodze, w kurzu i bałaganie. W wielu miejscach widać ślady działalności gryzoni – wszystko pogryzione, porozciągana wata szklana, zniszczone wnętrza. To nie jest „lekko zaniedbany zabytek”. To jest obiekt w stanie bardzo poważnej ruiny.
Na plus można zapisać jedno – dzięki środkom, które wcześniej pozyskała fundacja, udało się wykonać dach oraz część instalacji. I to w zasadzie uratowało ten budynek przed całkowitą degradacją.
Reszta? To już praca liczona w milionach. A być może w dziesiątkach milionów złotych.
Jak mówi prezydent Jeleniej Góry, najważniejsze było odzyskanie obiektu. Teraz kluczowe będzie zdobycie finansowania i nadanie mu nowej funkcji. W grę wchodzi przede wszystkim działalność kulturalna. Na miejscu był dziś również dyrektor Jeleniogórskiego Centrum Kultury, który już przygląda się możliwościom zagospodarowania tego miejsca. Niewykluczone, że pojawi się też element komercyjny, który pomoże utrzymać obiekt.
My, jako redakcja, postanowiliśmy zrobić jeszcze jedną rzecz. Na podstawie odnalezionych materiałów i szkiców spróbowaliśmy odtworzyć, jak mogło wyglądać wejście do dworu w jego najlepszych latach. Dziś trudno to sobie wyobrazić, patrząc na obecny stan – ale potencjał tego miejsca nadal jest ogromny.
Bo mimo wszystko… to nadal piękny obiekt. Tylko bardzo zmęczony historią.
Jak wygląda dziś Dwór Czarne? Zobaczcie sami na zdjęciach.
